"โครงการสัมมนา CODING คิดได้ เล่นเป็น"

   การเรียนรู้ครั้งที่ 5 (30/3/68)

📎 ความรู้ที่ได้จากการเรียน

หัวข้อสัมมนา "โครงการสัมมนา CODING คิดได้ เล่นเป็น"

Coding หรือ การเขียนโปรแกรม หมายถึง การสั่งงานคอมพิวเตอร์หรือหุ่นยนต์ให้ทำตามคำสั่งที่มนุษย์กำหนด โดยใช้ ตรรกะ คำสั่ง และลำดับขั้นตอน

ในระดับปฐมวัย โค้ดดิ้ง ไม่ใช่การสอนให้พิมพ์โค้ดโปรแกรมแบบซับซ้อน แต่คือการสอนให้เด็กรู้จักคิดอย่างเป็นระบบ คิดลำดับขั้นตอน และแก้ปัญหาได้ โดยใช้กิจกรรมที่สอดแทรกแนวคิด การคิดเชิงคำนวณ (Computational Thinking)

ความสำคัญของโค้ดดิ้งในเด็กปฐมวัย

1. พัฒนาทักษะการคิดอย่างมีเหตุผลและเป็นระบบ

2. ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ ผ่านการออกแบบหรือการสั่งงานหุ่นยนต์/สิ่งของ

3. ฝึกทักษะการแก้ปัญหา (Problem Solving)

4. สร้างความเข้าใจเกี่ยวกับเทคโนโลยีเบื้องต้น อย่างเหมาะสมกับวัย

5. เป็นพื้นฐานสำคัญสำหรับการเรียนรู้ด้านเทคโนโลยีในอนาคต

ประโยชน์ของโค้ดดิ้งในเด็กปฐมวัย

• ส่งเสริมความคิดวิเคราะห์และคิดล่วงหน้า

• พัฒนาความจำ การตั้งเป้าหมาย และวางแผน

• ช่วยฝึกความยืดหยุ่นทางความคิด (Flexible Thinking)

• สนับสนุนให้เด็กมีความกล้าที่จะลองผิดลองถูก

• พัฒนาทักษะการทำงานร่วมกับผู้อื่นในกิจกรรมกลุ่ม

โค้ดดิ้งในปฐมวัย ไม่ใช่การนั่งจอพิมพ์คำสั่ง แต่คือการสอนผ่าน กิจกรรมการเล่นที่มีลำดับขั้นตอนอย่างสร้างสรรค์ เช่น เดินตามลูกศร วางแผนการเดินให้ถึงจุดหมาย ใช้บัตรคำสั่งหรือสื่อของเล่นแบบ Unplugged (ไม่ใช้คอมพิวเตอร์)

แนวคิดหลักของ การคิดเชิงคำนวณ (Computational Thinking

1. การแยกแยะปัญหา (Decomposition) – แบ่งปัญหาออกเป็นส่วนย่อย

2. การหาแบบแผน (Pattern Recognition) – มองหาความคล้ายคลึง

3. การคิดเป็นลำดับขั้นตอน (Algorithm) – วางแผนการแก้ปัญหาแบบทีละขั้น

4. การคิดเชิงนามธรรม (Abstraction) – มองข้ามรายละเอียดที่ไม่จำเป็น

ตัวอย่างกิจกรรม Coding แบบง่ายๆ สำหรับเด็กปฐมวัย

กิจกรรม 1 เดินไปหาของเล่น

- ครูวางของเล่นไว้ที่จุดหนึ่ง

- เด็กใช้ บัตรคำสั่ง เช่น เดินหน้า 1 ก้าว หมุนขวา หมุนซ้าย

- เด็กวางแผนการเดินโดยใช้บัตรคำสั่งให้เดินถึงเป้าหมาย

ฝึกการวางแผน ลำดับขั้นตอน และแก้ปัญหา

กิจกรรม 2 เขียนโปรแกรมให้เพื่อนเดิน

- ให้เด็กหนึ่งคนเป็น หุ่นยนต์

- อีกคนใช้คำสั่งปากเปล่าหรือบัตรคำสั่งให้เพื่อนเดินไปถึงเป้าหมาย

- ถ้าเดินผิด เด็กจะได้ฝึกคิดใหม่และแก้ไข

ส่งเสริมการคิดแบบอัลกอริธึม การสื่อสาร และการแก้ปัญหา

กิจกรรม 3 การ์ดคำสั่งทำอาหาร

- เด็กออกแบบขั้นตอนการทำอาหาร เช่น ไข่เจียว โดยใช้บัตรคำว่า ตอกไข่ → ตีไข่ → ทอดไข่

- เรียงลำดับคำสั่งให้ถูกต้อง

- อาจทำกิจกรรมประกอบการแสดงร่วมด้วย

พัฒนาทักษะเรียงลำดับเหตุการณ์ การคิดวิเคราะห์ และการใช้ภาษา

อุปกรณ์ที่ใช้ในกิจกรรมโค้ดดิ้ง (Unplugged และ Plugged)

Unplugged (ไม่ใช้คอมพิวเตอร์)

• บัตรคำสั่ง

• พรมหรือตารางเดิน

• ตัวหุ่นกระดาษ หุ่นกล่อง

• ของเล่นจำลองทิศทาง

• เกมบอร์ดโค้ดดิ้ง

Plugged (ใช้เทคโนโลยี)

• หุ่นยนต์พื้นฐานสำหรับเด็ก เช่น Bee-Bot Cubetto

• แอปพลิเคชันง่าย ๆ เช่น ScratchJr หรือ Tynker (เหมาะกับเด็ก 5–6 ปีขึ้นไป)

แนวทางการประเมินผล

• สังเกตการวางแผน การเรียงลำดับ และการแก้ปัญหา

• ถามคำถามกระตุ้น เช่น ทำไมหนูถึงเลือกเดินทางนี้

• บันทึกภาพ/คลิปกิจกรรมของเด็ก

• ใช้สารนิทัศน์ร่วมประเมินพฤติกรรมและความคิด

บทบาทของครูในการจัดกิจกรรมโค้ดดิ้ง

• ตั้งคำถามเปิดเพื่อกระตุ้นการคิด เช่น ถ้าหนูเดินทางนี้ จะเกิดอะไรขึ้น

• สนับสนุนให้เด็กลองผิดลองถูก ไม่ตัดสินความผิดพลาด

• จัดเตรียมสื่อที่ส่งเสริมความคิดและความสนุก

• ประเมินแบบเน้นกระบวนการมากกว่าคำตอบสุดท้าย

 Coding ไม่ใช่เรื่องของคอมพิวเตอร์อย่างเดียว แต่คือ วิธีคิดอย่างเป็นระบบ ที่เด็กปฐมวัยสามารถเรียนรู้ผ่านการเล่นและการแก้ปัญหาได้

📎 ทักษะที่ได้จากการเรียน

1. การคิดเชิงระบบ 

2. ทักษะทางภาษาและการสื่อสาร 

📎 การนำไปใช้ 

- ใช้กิจกรรมโค้ดดิ้งเสริมสร้างการเรียนรู้ผ่านการเล่น ทำให้เด็กเรียนรู้แนวคิดซับซ้อน เช่น อัลกอริธึม โดยไม่รู้สึกว่ากำลัง “เรียน” อย่างตึงเครียด

- ส่งเสริมพัฒนาการด้านสติปัญญาและภาษา การเรียงลำดับเหตุการณ์ การวางแผน และการสื่อสาร ช่วยพัฒนา EF (Executive Functions)

- สนับสนุนการคิดอย่างยืดหยุ่นและมีความคิดสร้างสรรค์ โค้ดดิ้งช่วยให้เด็กทดลองแนวทางต่าง ๆ และคิดนอกกรอบได้

- เป็นแนวทางการเรียนรู้แบบ Active Learning เด็กมีบทบาทในการกำกับการเรียนรู้ตนเอง ฝึกคิดและลองผิดลองถูก

- สร้างพื้นฐานด้านเทคโนโลยี โดยไม่พึ่งจอภาพหรือซอฟต์แวร์ แต่ผ่านของเล่นและกิจกรรมที่เข้าใจง่าย

📎 คำศัพท์ 5 คำ

1. อัลกอริธึม = Algorithm

2. การคิดเชิงคำนวณ = Computational Thinking

3. ลำดับขั้นตอน = Sequence

4. ยืดหยุ่นทางความคิด = Flexible Thinking

5. บัตรคำสั่ง = Command Card

📎 วิธีการสอน

1. ใช้โปรเจคเตอร์ พาวเวอร์พอยท์ และเนื้อหาในการบรรยาย

2. การทำกิจกรรมโดยใช้เทคนิค Brainstorm (ระดมความคิด) 

📎 ข้อแนะนำที่คิดว่าควรปรับปรุง

ยังไม่มีค่ะ